Wat wordt mogelijk gemaakt?
Niet elke uitdaging vraagt dezelfde aanpak. Toch behandelen teams complexe problemen vaak met eenvoudige oplossingen — en omgekeerd. De Overeenkomst-Zekerheidsmatrix helpt je dat patroon te doorbreken. Deelnemers sorteren hun uitdagingen in vier categorieën: eenvoudig, ingewikkeld, complex of chaotisch. Dan zoeken ze naar mismatches: waar zetten we de verkeerde aanpak in? Die inzichten scherpen je strategie en besparen je verspilde energie. Dit is LS-principe #10 in de praktijk: nooit van start zonder helder doel.
Structurele Elementen — Min Specs
-
Uitnodiging structureren
"Laten we strategisch worden over hoe we onze aanpak afstemmen op onze uitdagingen. We gebruiken een eenvoudig kader om onze uitdagingen te categoriseren en mismatches te ontdekken met hoe we ze nu aanpakken. Zo kiezen we effectievere oplossingen en boeken we vooruitgang."
-
Hoe de ruimte is gerangschikt en welke materialen nodig zijn
Kleine tafels met groepen van vier tot zes stoelen. De matrix (figuur) zichtbaar voor iedereen. Kopieën van de lege matrix voor elke deelnemer. Plakbriefjes en stiften.
-
Hoe participatie wordt verdeeld
Rollen: host (en tech host bij online sessies) en deelnemers. Geen minimum groepsgrootte. Iedereen die betrokken is bij het team of de eenheid — niet alleen de leiders — is uitgenodigd en kan evenveel bijdragen.
-
Hoe groepen zijn samengesteld
Individueel, kleine groepen, plenair
-
Volgorde van stappen en tijdsindeling
- Intro: Deel de structuring invitation. Toon de vier soorten uitdagingen en leg elk type kort uit. (3 min.)
- Uitdagingen noteren: Deelnemers schrijven individueel de uitdagingen op waarmee ze geconfronteerd worden. (2 min.)
- Groepen vormen en lijsten vergelijken: Deelnemers vormen groepen van vier tot zes. Ze vergelijken hun lijsten en maken een gedeelde lijst van gemeenschappelijke uitdagingen. (3 min.)
- Matrix introduceren: Deel kopieën van de lege matrix. Geef voorbeelden uit de eigen context voor elk kwadrant: iets eenvoudigs (een recept volgen), ingewikkelds (een raket naar de maan sturen), complex (kinderen opvoeden) en chaotisch (blindemannetje spelen). (3 min.)
- Eerste uitdaging categoriseren: Elke kleine groep kiest één uitdaging en plaatst die op de matrix. Twee vragen sturen hen: Wat is onze mate van overeenstemming over de complexiteit van deze uitdaging? Wat is onze mate van zekerheid over de resultaten? (5 min.)
- Overige uitdagingen categoriseren: Groepen plaatsen de rest van hun uitdagingen op de matrix via hetzelfde proces. (5 min.)
- Dieper graven: Elke groep kiest één belangrijke uitdaging en lijst hun huidige aanpakken op om die te adresseren. (3 min.)
- Plenaire deling: Iedereen keert terug naar de grote groep. Elke groep plaatst hun uitdagingen en mismatches op een grote versie van de matrix. Samen reflecteren ze op de patronen die ze zien. (10 min.)
Tips & Valkuilen
- Moedig iedereen aan om geen oordelen te vellen over waar anderen hun uitdagingen plaatsen. Er is geen juist of fout antwoord.
- Dwalen deelnemers af naar het definiëren van de uitdaging in plaats van de aanpak? Stuur hen terug: het gaat om de vraag hoe ze de uitdaging aanpakken, niet wat die uitdaging precies is.
Riffs & Variaties
- Laat deelnemers bordjes omhoogsteken met 'Chaotisch', 'Complex', 'Ingewikkeld' of 'Eenvoudig' om hun mate van overeenstemming zichtbaar te maken.
- Maak een tabel om mismatches en actiestappen vast te leggen.
- Gebruik direct na deze werkvorm de LS Selection Matchmaker om aanpakken te vinden voor complexe uitdagingen.
Praktische Toepassingen
- Help managers om chronische uitdagingen beter te begrijpen.
- Help een planningsgroep om uit analyseverlamming te breken en tot actie over te gaan.
- Breng de projectportfolio van een afdeling in kaart.
Online & hybride uitvoering
Deze werkvorm werkt online zonder grote aanpassingen.
Combineer met andere werkvormen
Geen gerelateerde werkvormen opgegeven.
Bronnen & Licentie
Liberating Structure developed by Henri Lipmanowicz and Keith McCandless. Dig deeper by exploring the work of professor Brenda Zimmerman and the Plexus Institute: http://www.plexusinstitute.com/edgeware/archive/
Gebaseerd op het werk van Keith McCandless en Nancy White, The Liberating Structures Fieldbook (2026), CC BY-SA 4.0.
