Wat wordt mogelijk gemaakt?
In WINFY zeggen deelnemers uit verschillende functionele groepen elkaar rechtstreeks wat ze van elkaar nodig hebben om te slagen. Via heldere verzoeken en antwoorden leren groepen individuele behoeften af te wegen tegen hogere doelen. Deze open communicatie doorbreekt barrières en zorgt voor sterkere samenwerking tussen functies. Ze kan ook verbroken verbindingen herstellen en vertrouwen opbouwen. Deze werkvorm brengt LS-principe #6 in de praktijk: Vrijheid en verantwoordelijkheid vergroten.
Structurele Elementen — Min Specs
-
Uitnodiging structureren
"Het is tijd om ons samenwerkingspatroon te vereenvoudigen. Jullie werken in functionele groepen en gaan bepalen wat je nodig hebt om je doelen te bereiken. Daarna maak je directe verzoeken aan collega's van andere functies. Iedereen oefent ook met het geven van heldere antwoorden op verzoeken."
-
Hoe de ruimte is gerangschikt en welke materialen nodig zijn
Een grote ruimte voor drie tot zeven functionele groepen [breakouts]. Een stoel per woordvoerder in een cirkel in het midden van de ruimte [spotlight]. Toon de opstelling van de ruimte. Plaknotities en pennen. [Visuele samenwerkingsruimte.]
-
Hoe participatie wordt verdeeld
Rollen: host [tech host], woordvoerders en deelnemers. Geen minimum groepsgrootte. Iedereen is uitgenodigd en heeft een gelijke kans om bij te dragen.
-
Hoe groepen zijn samengesteld
Drie tot zeven functionele groepen, elk met een willekeurig aantal deelnemers.
-
Volgorde van stappen en tijdsindeling
- Intro: Deel de structuring invitation en bepaal een gedeeld doel of uitdaging. [Bereid breakouts voor per functionele groep.] (1 min.)
- Context verduidelijken: Herhaal de uitdaging of het doel zodat iedereen hetzelfde begrijpt. Nodig twee à drie deelnemers uit om extra context te geven. (2 min.)
- Proces uitleggen: Leg uit dat elke functionele groep heldere en specifieke verzoeken zal doen voor wat ze van anderen nodig heeft om vooruitgang te boeken. Toon de WINFY-antwoorden. Leg uit wat een goed verzoek is. Het moet specifiek, concreet, uitvoerbaar, relevant en tijdig zijn (en mag deadlines bevatten). (2 min.)
- Behoeften bepalen in groep: Elke groep gebruikt 1-2-4-Iedereen om de belangrijkste behoeften per andere functie in kaart te brengen. Als groep kiezen ze de één of twee prioritaire behoeften en schrijven die op plaknotities in de vorm: "Wat ik van je nodig heb is _____." [Bij gebruik van een visuele samenwerkingsruimte: vraag mensen niet naar het werk van andere groepen te kijken.] (10–20 min.)
- Verzoeken doen: Iedereen keert terug naar de plenaire ruimte. Toon de vier WINFY-antwoorden en leg ze uit. Woordvoerders zitten in de cirkel in het midden [spotlight] en benoemen één voor één hun behoeften aan elkaar. Luisterende woordvoerders schrijven elk verzoek op zonder te reageren. (15–20 min.)
- Antwoorden bepalen in groep: Deelnemers keren terug naar hun functionele groep [breakouts]. Ze schrijven elk verzoek op een plaknotitie, beslissen hoe ze erop reageren en schrijven dan een tweede plaknotitie met een van de vier antwoorden. (5–15 min.)
- Antwoorden delen: Iedereen keert terug naar de plenaire ruimte. Woordvoerders gaan terug in de binnenste cirkel [spotlight] en delen hun antwoorden zonder verdere uitleg. (10 min.)
- Debrief: Debrief met Wat? Dus Wat? Wat Nu? (15–20 min.)
Tips & Valkuilen
- Handhaaf strikt de regel dat enkel *ja*, *nee*, *huh?* en *whatever* toegelaten zijn als antwoord.
- Laat woordvoerders niet reageren als ze een verzoek horen. Laat geen extra uitleg toe als ze antwoorden geven.
- Bereid deelnemers voor op harde feedback.
Riffs & Variaties
- Doe een tweede ronde als de verzoeken te vaag zijn of als er na één ronde te veel onopgelost blijft.
- Vraag tijdens de debrief aan deelnemers iets te delen dat zou helpen om het groepsdoel te bereiken maar dat niet gevraagd werd.
- Gebruik WINFY met een kleine groep en laat mensen persoonlijke verzoeken aan elkaar doen.
- Gebruik WINFY regelmatig (bijvoorbeeld elk kwartaal) op de raakvlakken tussen teams om verwachtingen actueel te houden. (toevoeging, niet op de officiële pagina)
Praktische Toepassingen
- Help een internationaal technisch team beslissingen te nemen.
- Help topmanagers een consistente richting te geven.
- Ondersteun ziekenhuismanagers die een patiëntgerichte zorgaanpak lanceren waarbij meerdere specialismen moeten samenwerken.
Online & hybride uitvoering
Werkt online met goede voorbereiding van breakout-ruimtes en whiteboards op voorhand. Gebruik een video spotlight voor de woordvoerders in de hoofdruimte en laat de anderen hun camera uitzetten.
Combineren met andere werkvormen
Combineer met Geïntegreerde Autonomie, Van Doelstelling tot Praktijk en Ecocycle Planning om strategie te genereren en uit te voeren.
Combineer met andere werkvormen
Bronnen & Licentie
Liberating Structure developed by Henri Lipmanowicz and Keith McCandless.
Bevat inhoud uit het Liberating Structures-repertoire van Henri Lipmanowicz en Keith McCandless (2013) en het Fieldbook van Keith McCandless en Nancy White (2026). Gelicenseerd onder CC BY-SA 4.0.
Aanpassingen en aanvullingen op deze pagina vallen onder dezelfde licentie, CC BY-SA 4.0. Deel je eigen variant gerust op de LS Commons.
Cursief gedrukte items zijn aanvullingen die niet op de officiële pagina van Liberating Structures staan.
Leer dit in de praktijk
Oefen Liberating Structures samen met anderen: in de Online Fieldbook-reeks (nov–dec 2026), de Immersion in Brussel, of op maat voor je team.