Wat wordt mogelijk gemaakt?
Verlies hoort bij het leven, maar we dragen het vaak alleen. Rouwwandeling creëert ruimte om verlies te delen en elkaar stil te begeleiden. Je biedt geen oplossingen. Je loopt mee. De wandelaar deelt vier zinnen over wat ze verloren hebben. Wie geraakt is, sluit aan. Zo bouw je echte verbinding — ook in teams of organisaties die iets achter zich laten. Deze werkvorm belichaamt LS-principe #3: Vertrouwen opbouwen terwijl je beweegt.
Structurele Elementen — Min Specs
-
Uitnodiging structureren
"Vandaag maken we ruimte om onze ervaringen met verlies te delen en elkaar te ondersteunen."
-
Hoe de ruimte is gerangschikt en welke materialen nodig zijn
Ruimte voor vier subgroepen in aparte zones (stations of breakouts). Een aparte ruimte in de buurt als herstelruimte, indien mogelijk. Vier open zinnen om te projecteren of te tonen (zie voorbeelden in de stappen). Papier of notitieboekje en pen voor elke deelnemer.
-
Hoe participatie wordt verdeeld
Rollen: begeleider (of tech host), wandelaar(s) en begeleiders/metgezellendeelnemers. Minimum 12 deelnemers. Iedereen wordt uitgenodigd en heeft de kans om wandelaar of metgezel te zijn.
-
Hoe groepen zijn samengesteld
Alleen, kleine groepen, volledige groep
-
Volgorde van stappen en tijdsindeling
- Intro: Deel de uitnodiging. Beschrijf het verloop. Elke deelnemer denkt aan een verlies of overgang en vult vier open zinnen in. Eén of twee mensen die zich klaar voelen, lezen hun antwoorden hardop. De rest heeft de kans om 'mee te wandelen' — stil en empathisch. Benadruk: dit is geen therapie, niets hoeft opgelost te worden. Antwoorden blijven privé tenzij iemand kiest te delen. Leg uit hoe deelnemers naar de herstelruimte [breakout] kunnen gaan. (3 min.)
- Zinnen aanvullen: Toon de vier open zinnen. Deelnemers reflecteren in stilte [microfoon en camera uit] over een verlies of overgang en schrijven hun antwoorden op: 1. Ja, het is waar dat... 2. Het is moeilijk omdat... 3. Ik zal altijd onthouden, ik zal nooit vergeten... 4. Nu ik over mijn verlies heb geschreven, is het misschien mogelijk om... (5 min.)
- Oproep voor vrijwilligers: Vraag één à twee vrijwilligers om 'wandelaar' te zijn. Zij delen hun zinnen en ontvangen steun van de groep. (3 min.)
- Uitleg: De eerste wandelaar komt naar voren. Leg het verloop uit. De wandelaar bezoekt elke subgroep [of blijft in zijn breakout], leest één zin. Na elke zin kan wie geraakt is meeloopen als metgezel [zet camera en microfoon aan en zegt 'Ik loop met je mee']. Metgezellen kunnen de wandelaar zachtjes bij de schouder aanraken met toestemming. Hou de groep klein: één à twee metgezellen per subgroep. Iedereen pauzeert tussen de zinnen. [Metgezellen zetten camera en microfoon uit voor de volgende zin.] (1 min.)
- De wandeling: Deelnemers vormen vier subgroepen verspreid in de ruimte [in breakouts]. De wandelaar bezoekt elke subgroep, leest zijn zin en laat ruimte voor metgezellen om aan te sluiten. De begeleider blijft bij de wandelaar. [Online: de begeleider narreert meer om zijn aanwezigheid te signaleren.] (8–10 min.)
- Inzichten delen: De wandelaar en metgezellen blijven samen voor een debrief. Vraag metgezellen: 'Wat bracht je ertoe om mee te lopen, en wat heb je opgemerkt?' Vraag de wandelaar: 'Hoe was dit voor jou?' De volledige groep deelt haar gedachten. (7 min.)
- Andere toepassingen: Iedereen reflecteert: waar zou je deze werkvorm in de toekomst kunnen gebruiken? (3 min.)
Tips & Valkuilen
- Stel deelnemers voor om een verlies te kiezen waarvoor ze klaar voelen om het te verkennen en eventueel te delen.
- Wees voorbereid op intense emoties.
- Kies een locatie die beweging, stem en licht versterkt — een kerkruimte, een tuin of een buitenruimte met een vlakke ondergrond.
Riffs & Variaties
- Met een grote groep: doe de eerste sessie plenair, verdeel daarna in subgroepen van 15 tot 20 deelnemers [in breakouts].
- Wijs hosts aan als begeleider in elke breakout.
- Vraag hen de instructies en stappen te herhalen, voor online of face-to-face Rouwwandeling.
Praktische Toepassingen
- Ondersteuning bieden aan zorgverleners en leidinggevenden die omgaan met verlies.
- Een team helpen door een reorganisatie heen te werken.
- Een outdoor breakout-sessie houden tijdens een immersie-workshop.
Online & hybride uitvoering
Deelnemers simuleren het wandelen door hun camera en microfoon aan te zetten en te zeggen: 'Ik loop met je mee.' De tech host kan de begeleider, de wandelaar en de metgezellen in de spotlight zetten. Let op: gezichtsuitdrukkingen, lichaamstaal, subtiele gebaren en stemtoon maken een groot verschil bij Rouwwandeling. Online zijn die signalen makkelijk te missen.
Combineer met andere werkvormen
Geen gerelateerde werkvormen opgegeven.
Bronnen & Licentie
Prototyped in the Seattle LS User Group by Fisher Qua and Keith McCandless. Dig deeper by exploring grief in the work of Stephen Jenkinson: https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_Jenkinson; and Joanna Macy: https://en.wikipedia.org/wiki/Joanna_Macy
Gebaseerd op het werk van Keith McCandless en Nancy White, The Liberating Structures Fieldbook (2026), CC BY-SA 4.0.
