Wat wordt mogelijk gemaakt?
Hoe vraag je hulp zonder de ander te sturen? Hoe geef je hulp zonder over te nemen? In kleine groepen oefen je vier concrete manieren van vragen, geven en ontvangen van hulp. Door korte uitwisselingen krijg je inzicht in je eigen interactiepatronen. Je ontdekt welke manier jouw standaard is — en welke je zelden gebruikt. Zo bouw je een breder repertoire op voor productieve samenwerking.
Structurele Elementen — Min Specs
-
Uitnodiging structureren
"Elke menselijke interactie is een aanbod dat je kunt accepteren of blokkeren — net zoals improvisatieacteurs ja zeggen op elk voorstel. In deze oefening gebruiken we heuristieken, vuistregels, om verschillende manieren te oefenen om aanbiedingen te accepteren of te blokkeren bij het vragen, geven en ontvangen van hulp."
-
Hoe de ruimte is gerangschikt en welke materialen nodig zijn
Ruimte voor groepen van drie om te staan of te zitten. Geen tafels nodig.
-
Hoe participatie wordt verdeeld
Rollen: host, cliënt, coach en waarnemer. Minimum groep: drie personen. Iedereen is uitgenodigd en heeft een gelijke kans om te leren en bij te dragen.
-
Hoe groepen zijn samengesteld
Trios, daarna plenaire groep. Zorg voor diverse rollen binnen de groepen.
-
Volgorde van stappen en tijdsindeling
- Intro: Deel de structuring invitation. Leg het proces uit. Iedereen kiest een rol: cliënt, coach of waarnemer. De cliënt deelt een uitdaging waar hij of zij gepassioneerd over is. De coach reageert via één van de vier hulppatronen. De waarnemer let op hoe de twee anderen elkaars aanbiedingen accepteren of blokkeren. Deelnemers spelen dezelfde rol in alle rondes. Er zijn vier rondes van 1-2 minuten, gevolgd door een debrief van 5 minuten. Deelnemers vormen trios. (3 min.)
- Ronde 1 — Stille Aanwezigheid: De cliënt deelt. De coach luistert aandachtig en stelt alleen de vraag: "Wat nog meer?" De waarnemer let op accepteren en blokkeren. (1-2 min. (F2F), 3-4 min. (online))
- Ronde 2 — Geleide Ontdekking: De coach vraagt: "Heb je een verhaal over een moment waarop je vooruitging of vastliep? Wat beïnvloedde die vooruitgang of blokkade?" De waarnemer let op accepteren en blokkeren. (1-2 min.)
- Ronde 3 — Liefdevolle Provocatie: De coach geeft advies via de vraag: "Zou het mogelijk zijn voor jou om...?" De cliënt accepteert en blokkeert de suggestie van de coach. De waarnemer let op accepteren en blokkeren. (1-2 min.)
- Ronde 4 — Generatief Vormgeven: De coach en cliënt accepteren alle aanbiedingen van elkaar en bouwen op elkaars ideeën voort met "Ja, en..." en "Als... dan...". De waarnemer let op accepteren en blokkeren. (1-2 min.)
- Debrief in trio: De deelnemers bespreken de impact van de vier hulppatronen. De cliënt en coach debriefenelk één minuut. De waarnemer neemt drie minuten om het geobserveerde accepteren en blokkeren per patroon te delen. (5 min.)
- Plenaire uitwisseling: Iedereen keert terug naar de plenaire groep. Een paar deelnemers delen een inzicht dat iedereen zou moeten horen. (1 min.)
Tips & Valkuilen
- Creëer bij de introductie een sfeer van speelse wederzijdse ontdekking en vertrouwen.
- Deel zelf een verhaal over een patroon dat jij over het hoofd ziet, maar dat voor anderen duidelijk is.
- Moedig de waarnemer aan om te focussen op patronen die de cliënt helpen zijn eigen oplossingen of volgende stappen te vinden.
- Negeer geen statusverschillen, lichaamstaal, houding, subtiele signalen van blokkering of de setting zelf.
Riffs & Variaties
- Vraag deelnemers hun standaardpatroon te identificeren en andere patronen te oefenen.
- Voeg extreme maar speelse patronen toe, zoals neutraal (nul reactie met een pokerface) en blokkerend (voortdurend negeren of onderbreken).
- Laat trios na de eerste cyclus zelf kiezen welke rollen ze spelen en welke patronen ze willen verkennen.
- Als generatief vormgeven de standaard is in een groep, neem dan extra tijd om andere benaderingen te oefenen.
Praktische Toepassingen
- Gebruik deze werkvorm als andere Liberating Structures zoals De Wijze Menigte, WINFY en Options Place hun doel niet bereiken door ongewenste patronen.
- Help mensen in de zorgsector — verpleegkundigen, coaches, leerkrachten — nieuwe relationele vaardigheden te leren.
- Verbreed je opties als je gefrustreerd bent in je pogingen om iemand te helpen.
Online & hybride uitvoering
Keer na Ronde 1 terug naar de hoofdruimte om begrip en voortgang te controleren. Gaat het goed? Stuur de groepen terug voor de resterende rondes. Loopt het vast? Kom dan opnieuw samen na Ronde 2.
Combineer met andere werkvormen
Geen gerelateerde werkvormen opgegeven.
Bronnen & Licentie
Liberating Structure developed by Henri Lipmanowicz and Keith McCandless. Dig deeper into helping patterns with theorist and psychologist Edgar Schein: https://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Schein
Gebaseerd op het werk van Keith McCandless en Nancy White, The Liberating Structures Fieldbook (2026), CC BY-SA 4.0.
