De echte agenda is nooit de uitgesproken agenda.
Herken je deze situatie? Hieronder vind je de Liberating Structures die er iets aan veranderen, met een concreet voorbeeld en de reden waarom net deze werkvorm hier past. Nieuw met Liberating Structures? Hier lees je wat het is.
Wicked Vragen haalt de spanning boven die niemand hardop durft te benoemen.
Bijvoorbeeld: Op de agenda staat "kwartaalplanning bespreken". Iedereen weet dat de eigenlijke vraag is of de twee teamleads nog wel door één deur kunnen — maar niemand zet dat op de uitnodiging. De vergadering behandelt netjes de kwartaalcijfers. Na afloop, bij de koffie, gaat het pas over waar het echt over gaat.
Liberating Structures voor deze situatie:
Eigen Agenda
Eigen Agenda lost dit op door de agenda zelf open te breken: in plaats van dat één persoon vooraf bepaalt waar het over gaat, stellen deelnemers zelf de sessies voor die zij nodig hebben.
Wie zich zorgen maakt over de teamlead-spanning, kan dat onderwerp gewoon zélf op het bord zetten — zonder dat iemand het als agendapunt moet "durven" opnemen. De verborgen agenda krijgt zo een legitieme plek, in plaats van dat ze ondergronds blijft.
Wicked Vragen
Wicked Vragen pakt het anders aan: in plaats van de agenda open te breken, maakt het de spanning zelf bespreekbaar als een paradox.
Belangrijk: niet de facilitator bedenkt de vraag — elke deelnemer schrijft eerst individueel twee waarheden op die op gespannen voet staan (bv. "we keuren de kwartaalplanning goed" en "we weten niet of het team het haalt"), en vormt daar zelf een Wicked Vraag van volgens het vaste sjabloon: "Hoe kan het dat we ___ zijn terwijl we tegelijkertijd ___?"
Een goede Wicked Vraag herken je aan de reactie: als de groep een "argh!" laat horen, zit je goed. Zo'n vraag kan niemand als aanval lezen, want ze beschrijft gewoon wat iedereen al ziet.
Bijzonder geschikt wanneer het probleem niet één concreet feit is maar een onuitgesproken spanning tussen wat gezegd en wat gedaan wordt.
Geen certificaat nodig, geen dagenlange voorbereiding — je leest de stappen en probeert het bij je eerstvolgende overleg.