The Liberating Structures Fieldbook
43 microstructuren voor vergaderingen, planning en samenwerking — online en fysiek
Het originele boek telde 33 structuren. Dit nieuwe Fieldbook telt er 43. Tien structuren die de afgelopen tien jaar door de wereldwijde LS-gemeenschap zijn uitgetest, zijn nu officieel opgenomen.
Het boek heet The Liberating Structures Fieldbook: Flipping the Script on Meetings, Planning and Progress en is geschreven door Keith McCandless (mede-bedenker van het originele framework) en Nancy White, specialist in online facilitering en visuele communicatie.
Je vindt het boek en de bijbehorende open-source materialen op liberatingstructures.com/2026-fieldbook.
Gratis online meetup — 17 juni 2026
Ontdek het nieuwe Fieldbook in gesprek met auteur Keith McCandless. Schrijf je in voor een gratis online sessie op 17 juni 2026 om 16u CEST.
Er volgt een volgende gratis online sessie — datum nog te bepalen. Schrijf je in via het formulier en we houden je op de hoogte.
Wat is er nieuw?
43 structuren in plaats van 33
Tien nieuwe structuren zijn officieel toegevoegd aan het menu. Ze zijn ontworpen voor vraagstukken die in 2014 nog niet zo scherp speelden: hybride samenwerking, netwerkcomplexiteit, collectief verlies en strategische continuïteit.
Hybride facilitering ingebouwd
Elke structuur bevat nu concrete stap-voor-stap instructies voor zowel fysieke als online sessies. Dat was versnipperd beschikbaar in losse documenten. Nu staat het in het boek zelf.
Scherpere visuele opmaak
Eenvoudige lijnillustraties en iconen maken elke structuur sneller leesbaar en makkelijker te delen. Nancy White heeft de visuele aanpak sterk bepaald.
Meer aandacht voor de 10 Principes
Het Fieldbook legt sterker de verbinding tussen de structuren en de onderliggende complexiteitswetenschap. Dat helpt facilitators om niet alleen de techniek te begrijpen, maar ook waarom die werkt.
Gevorderde samenstellingstechnieken
Het boek gaat dieper in op het componeren van reeksen: hoe je structuren combineert in een sessie of over meerdere bijeenkomsten. Het beschrijft ook hoe je co-ontwerpt met je groep in plaats van voor hen.
Nieuwe licentie: CC BY-SA 4.0
Tegelijk met het Fieldbook heeft het LS-framework zijn licentie aangepast naar Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International (CC BY-SA 4.0). De "Non-Commercial"-beperking is vervallen. Je mag de structuren vrij gebruiken — ook in commerciële contexten — zolang je de bedenkers vermeldt en afgeleiden open-source blijven.
Open-source toolkit
Bij het Fieldbook horen gratis downloadbare materialen: slidedecks met hoge resolutie, sjablonen en afbeeldingen. Je kunt ze rechtstreeks gebruiken in je eigen workshops zonder van nul te beginnen.
De kern blijft vast
Het Fieldbook definieert wat onveranderd moet blijven, zodat de gemeenschap wereldwijd consistent werkt:
- De 10 LS Principes
- De 43 officiële iconen — de makers vragen nadrukkelijk om geen eigen alternatieve iconen te maken voor deze 43 structuren
- De stap-voor-stap Min Specs per structuur
De 33 klassieke structuren
Deze 33 structuren vormen het fundament van Liberating Structures. Ze zijn beschikbaar sinds 2014 en vervangen standaard vergaderformaten door vormen waarbij iedereen bijdraagt.
-
1-2-4-All
Iedereen denkt tegelijk na — eerst alleen, dan in tweetallen, dan in groepen van vier, dan plenair. Hierdoor komen ideeën van iedereen naar boven, niet alleen van de luidste stemmen.
-
Impromptu Networking
Snel verbinding maken in de groep via korte één-op-één gesprekken over gedeelde verwachtingen en uitdagingen.
-
9 Whys
De diepste drijfveer van een groep ontdekken door systematisch te vragen: "Waarom is dit belangrijk voor jou?"
-
Wicked Questions
Paradoxale spanningen benoemen die een groep verlamt — en ze omzetten in scherpe, productieve vragen.
-
Appreciative Interviews
Verborgen succesverhalen en onbenutte kracht blootleggen via gerichte, positieve interviews.
-
Creative Destruction (TRIZ)
Ruimte maken voor vernieuwing door het slechtst mogelijke resultaat te ontwerpen — en dan te kijken wat je nu al doet dat daartoe leidt.
-
15% Solutions
Ontdekken welke kleine stappen iedereen nu al kan zetten, zonder extra budget of toestemming.
-
Troika Consulting
Snelle peer-coaching in drietallen: één persoon legt een uitdaging voor, de andere twee geven direct advies.
-
What, So What, Now What?
Samen terugkijken op wat er is gebeurd, wat dat betekent, en wat de volgende stap is.
-
Discovery-and-Action Dialogue (DAD)
Lokale problemen ontdekken, begrijpen en aanpakken door de mensen die er middenin zitten aan het woord te laten.
-
Shift & Share
Meerdere innovaties of ideeën snel verspreiden via kleine ronderende groepen.
-
25/10 Crowdsourcing
De stoutste ideeën van een grote groep snel oogsten en rangschikken via een kaartensysteem.
-
Wise Crowds
De collectieve intelligentie van een grote groep aanspreken om een moeilijk vraagstuk te doorgronden.
-
Min Specs
Streng snijden in de "must-dos" tot alleen de absolute essenties overblijven.
-
Improv Prototyping
Oplossingen spontaan uitspelen om snel te leren en bij te sturen.
-
Helping Heuristics
Verschillende manieren van helpen oefenen: van expertadvies tot begeleide ontdekking.
-
Conversation Café
Gestructureerde diepgesprekken over complexe of emotioneel geladen onderwerpen.
-
User Experience Fishbowl
Ervaringsdeskundigen praten met elkaar terwijl de rest van de zaal luistert — zonder te onderbreken.
-
Heard, Seen, Respected (HSR)
Diep luisteren oefenen zonder te fixen of te oordelen — empathie als werkpraktijk.
-
Drawing Together
Niet-verbale inzichten oproepen door eenvoudige abstracte symbolen te tekenen.
-
Design Storyboards
Een project of proces visueel doorlopen om obstakels vroeg te zien.
-
Celebrity Interview
Een standaardlezing of keynote omvormen tot een dynamisch, door de zaal gestuurd gesprek.
-
Social Network Webbing
Verbindingen in kaart brengen om te zien waar energie en middelen kunnen stromen.
-
What I Need From You (WINFY)
Concrete, uitvoerbare verzoeken tussen teams verhelderen.
-
Options Place
Een interne marktplaats openen voor nieuwe initiatieven: ideeën pitchen, mensen vinden.
-
Generative Relationships STAR
De functionele gezondheid van een werkteam diagnosticeren en verbeteren.
-
Agreement and Certainty Matrix
Uitdagingen sorteren en koppelen aan de juiste aanpak op basis van zekerheid en overeenstemming.
-
Simple Ethnography
Werkelijk frontline-gedrag observeren zonder aannames te projecteren.
-
Integrated~Autonomy
Organisatorische tegenstellingen oplossen — globaal versus lokaal, centraal versus decentraal.
-
Critical Uncertainties
Robuuste strategieën ontwikkelen voor sterk onzekere toekomstscenario's.
-
Ecocycle Planning
Een portfolio van projecten in kaart brengen langs de fases: geboorte, groei, verval en vernieuwing.
-
Panarchy
Analyseren hoe systemen op meerdere schaalniveaus elkaar beïnvloeden.
-
Purpose-to-Practice (P2P)
De operationele DNA van een nieuw initiatief of team ontwerpen: van doel tot dagelijkse praktijk.
De 10 nieuwe structuren
Deze tien structuren zijn de afgelopen tien jaar uitgebreid getest door de wereldwijde LS-gemeenschap. Ze zijn nu officieel opgenomen in het menu.
-
Mad Tea | Calm Tea
Mad Tea: snel rondgaan en korte, energieke antwoorden geven op een reeks vragen. Calm Tea: hetzelfde principe, maar traag en reflectief. Twee stemmingen, één structuur.
-
Spiral Journal
Persoonlijke observaties scherpen door rustig een spiraal te tekenen. Een stille, fysieke voorbereiding die denken structureert zonder woorden.
-
Folding Spectrogram
Standpunten fysiek of digitaal in kaart brengen op een lijn. Laat zien hoe breed de meningen liggen — voor een stemming begint.
-
Positive Gossip
Toxische negatieve communicatie omdraaien door bewust positieve feedback over anderen te verspreiden.
-
Principles Walk-Around
Nagaan of het dagelijks handelen aansluit op de kernwaarden en principes van de organisatie.
-
Network Relationship Patterns
De verborgen structurele dynamieken onderzoeken die bepalen hoe een netwerk zich gedraagt.
-
Grief Walking
Collectief verlies, overgangen of organisatorische afsluitingen erkennen in een veilige gezamenlijke ruimte.
-
Future~Present
Levendig in een toekomstige successtaat stappen en van daaruit terugkijken welke stappen nodig waren.
-
Talking with Pixies
Externe beperkingen en interne zorgen speels een stem geven — om angst te ontwapenen en denken te openen.
-
Strategy Knotworking
Een macro-raamwerk dat meerdere structuren verbindt tot een doorlopende strategische cyclus.
Meer informatie
- Officiële Fieldbook-pagina op liberatingstructures.com
- Volledige LS-structuurmenu en open-source materialen
- De 10 Liberating Structures Principes
- Alle structuurpagina's in het Nederlands
Gebruik je LS in een organisatie in België of Nederland? Neem contact op — we helpen je op weg.